Thiết Kế Nội Thất Nhà Đẹp, Chuyên Nghiệp Tại Hà Nội - A&MORE
Trang chủ »  TIN TỨC »  Tin tức sự kiện »  Tình hình phát triển đô thị và kiến trúc nước ta trong những năm qua

Tình hình phát triển đô thị và kiến trúc nước ta trong những năm qua

Đô thị và kiến trúc nước nhà đã được hình thành và phát triển từ lâu. Tuy nhiên, chỉ trong hơn 25 năm qua, cùng với sự nghiệp đổi mới của Đảng, Nhà nước, đô thị và kiến trúc nước ta mới có được những bước phát triển vượt bậc, góp phần xứng đáng vào những thành tựu to lớn chung của cả đất nước

 Trong lĩnh vực phát triển đô thị, dân số đô thị đã không ngừng gia tăng. Năm 1986 là 11,870 triệu người, năm 2000 là 18,772 triệu người, năm 2003 là 20,870 triệu người, năm 2005 là 22,337 triệu người, năm 2007 là 23,370 triệu người, năm 2009 là 25, 374 triệu người, đưa tỷ lệ đô thị hóa cả nước từ 19% (1986) lên khoảng 30% (2010).

Song song với tiến trình đẩy mạnh đô thị hóa, mạng lưới đô thị cả nước đã không ngừng được mở rộng từ gần 500 đô thị (năm 1986) lên 755 đô thị năm (2012), trong đó có 02 đô thị đặc biệt, 12 đô thị loại I, 10 đô thị loại II, 48 đô thị loại III, 56 đô thị loại IV, còn lại là các đô thị loại V. Bảy mươi phần trăm dân cư còn lại sống tại gần 9000 xã đang được quy hoạch và phát triển theo Chương trình xây dựng nông thôn mới, với 19 tiêu chí của Chính phủ.

Tại các đô thị, đặc biệt là các đô thị lớn như TP Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, các TP Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ và các đô thị xung quanh các cực tăng trưởng này đã thu hút được một khối lượng đầu tư rất lớn để xây dựng các khu công nghiệp tập trung, các khu đô thị, các khu dân cư, các trung tâm chuyên ngành và cơ sở hạ tầng khung. Cơ cấu vốn phát triển đô thị đã thay đổi trong đó vốn ngân sách Nhà nước chỉ chiếm khoảng 15 - 20%, còn lại 80 - 85% là vốn huy động.

Trong hơn 25 nãm qua, công tác quy hoạch đô thị đã không ngừng được đổi mới. Từ Quyết định số 322/BXD-TD ngày 28/12/1993 quy định về lập đồ án QHXD đô thị, đến nay đã có Luật Quy hoạch đô thị, trên cơ sở đó, hầu hết các đô thị đã có quy hoạch chung và nhiều quy hoạch chi tiết được lập và phê duyệt để triển khai các dự án đầu tư, quản lý đô thị. Nhiều cơ chế chính sách và mô hình phát triển đô thị theo dự án đã được đưa vào áp dụng, tiêu biểu là:

- Mô hình phát triển các khu công nghiệp tập trung, khu chế xuất, các đặc khu kinh tế;

- Mô hình phát triển các khu đô thị mới;

- Mô hình xây dựng các khu kinh tế cửa khẩu, các khu kinh tế ven biển;

- Phương thức đổi đất lấy hạ tầng, lấy đất nuôi đô thị;

- Phương thức sử dụng quỹ đất tạo vốn đầu tư xây dựng và kinh doanh cơ sở hạ tầng theo ba hình thức: giao đất có thu tiền sử dụng đất, không thu tiền sử dụng đất và cho thuê đất;

- Mô hình phát trển đường gắn với phố;

- Mô hình cải tạo, nâng cấp các đô thị, khu đô thị hiện có theo định hướng của Ngân hàng thế giới và các dự án cải tạo các khu chung cư cũ;

- Các dự án phát triển theo hình thức BOT, BT, BOO, BTO, ppp (Public- Private- Partnership) v.v..;

- Phương thức sử dụng các nguồn vốn đầu tư trực tiếp FDI, ODA, NGO và các hình thức thu hút vốn thông qua trái phiếu Chính phủ, ngân hàng thương mại, các quỹ phát triển, vốn tư nhân và vốn của người sử dụng;

- Áp dụng thí điểm chế độ KTS trưởng tại Thủ đô Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh;

Định hướng phát triển kiến trúc Việt nam đến năm 2020 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 112/2002/QD-TTg ngày 03/09/2002 đã khẳng định "Phạm vi, địa bàn phát triển kiến trúc đã không ngừng được mở rộng cùng với quá trình đô thị hóa và phát triển đô thị; kiến trúc tại các đô thị và phát triển với quy mô lớn, làm thay đổi cấu trúc không gian và hình ảnh đô thị; kiến trúc tại các đô thị đã phát triển khá đa dạng với nhiều thể loại, hình thức phong phú, trong đó có một số công trình có chất lượng thẩm mỹ cao, có sự tìm tòi và sáng tạo mới”.

 

Sự phát triển đô thị và kiến trúc Việt Nam sau hơn 25 năm đổi mới với những chuyển biến tích cực là không thể phủ nhận. Tuy nhiên, cũng từ quá trình này cho thấy đang tồn tại nhiều hạn chế, yếu kém cần sớm phải khắc phục:

1. Nhận thức, sự hiểu biết về phát triển đô thị và kiến trúc còn hạn chế. Đôi khi, sự can thiệp của các quyền lực hành chính và các nhóm lợi ích đã làm cho đô thị, kiến trúc không thể phát triển phù hợp với quy luật của nền kinh tế thị trường và mục tiêu phát triển bền vững, để lại những hậu quả nghiêm trọng.

2. Các đô thị Việt Nam đang đứng trước nhiều nguy cơ, thách thức trong bối cảnh của thời kỳ chuyển đổi và toàn cầu hóa. Tuy nhiên, các đô thị Việt Nam đang thiếu một Chiến lược phát triển toàn diện và lâu dài. Các định hướng quy hoạch tổng thể phát triển đô thị Việt Nam được nghiên cứu và phê duyệt bởi Thủ tướng chính phủ còn nặng tính kỹ trị, áp đặt mong muốn chủ quan, mà thiếu tầm nhìn xa, không có các giải pháp quản lý, tạo nguồn lực phát triển, nên đã bị phá vỡ ngay sau khí phê duyệt.

Phân loại đô thị và phân cấp quản lý đô thị còn tùy tiện, chạy theo nguyện vọng của các cấp chính quyền địa phương, làm méo mó các chuẩn mực đô thị theo quan điểm cạnh tranh lành mạnh. Hệ quả là trong 15 đô thị quốc tế tiêu biểu của châu Á có sức cạnh tranh cao gồm: Tokyo, Seoul, Hongkong, Singapore, Thượng Hải, Bắc Kinh, Băng Cốc, Osaka, Nagoya, Đài bắc, istabul, Calcuta, Delhi, Jakarta, Manila, thì nước ta không có một đô thị nào được xếp vào danh sách này.

Xu hướng tích tụ trong phát triển đô thị là khách quan và tất yếu theo Thuyết tiến hóa đô thị. Chúng ta hoan nghênh sự chủ động của một số địa phương như Hà Nội, Vĩnh Phúc, Bắc Ninh, Ninh Bình, Binh Dương, Lào Cai.., đã và đang lập quy hoạch các đô thị tập trung, hợp nhất, vượt ra ngoài phạm vi địa giới hành chính của một đô thị để tạo ra “đầu tàu” thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của một vùng, nhưng cũng cảnh báo sự sát nhập các đơn vị hành chính có thể chỉ tạo ra một đô thị lớn về lượng, mà nhỏ về chất. Cứ như vậy thì chưa biết đến bao giờ Việt Nam mới có các vùng đô thị lớn có sức cạnh tranh quốc tế cao?

 

 

3. Công tác quy hoạch đô thị đang được điều hành theo chiều hướng không thuận, nên chất lượng không đảm bảo do thiếu sự kết nối, hợp tác với các loại quy hoạch khác như: Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế xã hội ngành, vùng và các lĩnh vực, quy hoạch sử dụng đất đai và quy hoạch môi trường... Nhiều đồ án quy hoạch mới duyệt xong đã bị điều chỉnh hoặc chưa kịp thực hiện đã hết hiệu lực do quy định quá khắt khe và thiếu thực tế của Luật, chỉ vì mục đích muốn chống “quy hoạch treo” hoặc do thiếu chiến lược phát triển iâu dài.

Nội dung Luật Quy hoạch đô thị còn sai sót và thiếu đồng bộ, đặc biệt chưa có sự kết nối và phối hợp “Ba trong một”, đó là: Nghiên cứu chiến lược (CDS); thiết kế quy hoạch và thực thi quy hoạch (là một phân đoạn cực kỳ quan trọng của công tác quy hoạch).
Ngoài ra, đơn giá lập cáo đồ án quy hoạch còn bất hợp lý, vốn dành cho công tác quy hoạch tại nhiều địa phương vẫn quá ít ỏi, nên thiếu căn cứ cho việc quản lý và triển khai xây dựng theo quy hoạch.
 
4. Các mô hình và phương thức phát triền đô thị đã áp dụng, tuy đã phát huy được tác dụng trong nhiều năm, nhưng đã đến lúc phải cập nhật và xây dựng lại, bổ sung thêm những mô hình mới. Khách hàng ngày càng khắt khe hơn và quay lưng lạị những khu đô thị, căn hộ “Nhân bản vô tính”, chỉ lo chạy theo lợi nhuận, mà không chú ý đến việc xây dựng đồng bộ cơ sở hạ tầng xã hội và kỹ thuật. Đây cũng là nguyên nhân của sự lãng phí tài nguyên, gây nạn lụt úng, ách tắc giao thông, ô nhiễm môi trường... tại các đô thị lớn. Phương châm “ít mà nhiều” cần phải được quán triệt trong việc phát triền đô thị hiện nay ở mỗi địa phương.
 
Tóm lại, đã đến lúc cần phải có một Chiến lược quản lý, xây dựng và phát triển đô thị lâu dài trong thế kỷ XXI, đồng thời với việc ra soát, bổ sung và hoàn thiện các văn bản quy phạm, pháp luật về xây dựng.
 
5. Phát triển kiến trúc đô thị có bản sắc, giàu tính dân tộc và hiện đại là mục tiêu thật khó khăn, nhưng không phải là không thể thực hiện được?
 
Có thể nói, trên 80% các công trình xây dựng trong các đô thị là nhà ở. Phần lớn nhà ở tại các đô thị nhỏ và vừa đều do dân tự xây, còn tại các đô thị lớn thì một phần do doanh nghiệp xây dựng. Nếu mỗi đô thị có chính sách và quy chế quản lý kiến trúc tốt về đối tượng này có phương thức giải quyết tốt về tư vấn thiết kế nội thất và thủ tục cấp giấy phép xây dựng, thì vấn đề trật tự kiến trúc, trật tự xây dựng đô thị có thể thiết lập được?
 
Kiến trúc là hiện thân của văn hóa, Muốn xây dựng được một nền kiến trúc hiện đại, có bản sắc dân tộc trước hết phải có nền tảng lý luận vững chắc, sau đó là phải có đội ngũ KTS giỏi được đào tạo bài bản, chu đáo từ khi còn ngồi ghế nhà trường và sau đó là phải có điều kiện hành nghề.
 
Từ nhận định trên cho thấy việc điều chỉnh, bổ sung và xây dựng Định hướng các chính : sách quản lý và phát triển kiến trúc Việt nam, sự tái thiết lập lại Viện tiêu chuẩn và nghiên cứu kiến trúc quốc gia, sự củng cố 23 cơ sở đào tạo KTS trên địa bàn cả nước và việc sớm ban hành Luật kiến trúc sư là vô cùng cần thiết.
 
Những vấn đề phát triển đô thị và kiến trúc được nêu trong Báo cáo này chỉ là những gợi ý  để Hội nghị thảo luận, làm cơ sở kiến nghị với đồng chí Bộ trưởng Bộ xây dựng và hoàn chỉnh Chương trình hoạt động của Hội đồng kiến trúc Việt Nam trong nhiệm kỳ này. 
 
Các công trình thiết kế nội thất tiêu biểu : thiết kế nội thất chung cư

 

 

A&more Architecture
Sản phẩm nổi bật